Ile razy w roku kotka ma ruję? Pełny poradnik dla opiekuna

Rozumienie cyklu rozrodczego kotki jest kluczowe dla każdego odpowiedzialnego opiekuna. Ten artykuł dostarczy Ci wyczerpujących informacji na temat tego, ile razy w roku kotka ma ruję, jakie czynniki na to wpływają oraz jak rozpoznać i radzić sobie z tym naturalnym, choć czasem wymagającym okresem w życiu Twojej podopiecznej.

Cykl rujowy kotki: różnice między życiem na wolności a w domu

Długość dnia świetlnego jest głównym czynnikiem regulującym cykl rozrodczy u kotek. Kotki wolnożyjące, które są poddane naturalnemu rytmowi pór roku, mają ruję sezonowo. Zazwyczaj obserwujemy u nich 2-3 cykle rujowe w ciągu roku, głównie w okresie od wczesnej wiosny do jesieni, kiedy dni są dłuższe. Jest to ewolucyjny mechanizm, który ma zapewnić, że kocięta urodzą się w sprzyjających warunkach pogodowych i z dostępnością pożywienia.

Sytuacja wygląda jednak inaczej w przypadku kotek domowych. Stały dostęp do sztucznego oświetlenia, nawet w miesiącach zimowych, zaburza ten naturalny cykl. W efekcie, kotki mieszkające w domach mogą mieć ruję przez cały rok, niezależnie od pory. Co więcej, cykle te mogą być bardzo częste nawet co 2-3 tygodnie. Oznacza to, że kotka domowa może doświadczyć od 4 do 7, a w skrajnych przypadkach nawet więcej, cykli rujowych rocznie. Warto pamiętać, że owulacja u kotek jest prowokowana aktem kopulacji, co oznacza, że bez krycia ruja może się powtarzać.

Pierwsza ruja u kotki: kiedy się pojawia i ile trwa?

Dojrzałość płciowa u kotki, a co za tym idzie pojawienie się pierwszej rui, następuje zazwyczaj między 4. a 12. miesiącem życia. Jest to jednak kwestia indywidualna i zależy od kilku czynników. Kluczowe znaczenie ma osiągnięcie odpowiedniej masy ciała, zazwyczaj około 2-2,5 kg. Rasa również odgrywa tu rolę kotki krótkowłose, takie jak syjamskie, dojrzewają zazwyczaj szybciej, podczas gdy rasy długowłose, na przykład persy, mogą mieć pierwszą ruję nieco później.

Pojedynczy epizod rui, czyli faza estrus, trwa średnio od 5 do 10 dni. Warto jednak zaznaczyć, że zakres ten może być szerszy, od 3 do nawet 14 dni. Jeśli w tym czasie nie dojdzie do zapłodnienia, organizm kotki przygotowuje się do kolejnego cyklu. Oznacza to, że następna ruja może pojawić się już po około 2-3 tygodniach, co jest powodem, dla którego właściciele kotek domowych często mają wrażenie, że ich pupilka jest w rui niemal bez przerwy.

Objawy rui u kotki: jak je rozpoznać?

Rozpoznanie rui u kotki jest zazwyczaj dość proste, ponieważ objawy są wyraźne i charakterystyczne. Jako opiekun, szybko zauważysz zmiany w zachowaniu swojej podopiecznej.

• Wzmożona pieszczotliwość i ocieranie się: Kotka staje się niezwykle czuła, ociera się o meble, nogi opiekuna, a także inne przedmioty w domu. Może również intensywnie tarzać się po podłodze.
• Niepokój i próby ucieczki: Kotka może być bardziej niespokojna, nerwowa, a nawet próbować wydostać się z domu, szukając partnera.
• Głośne miauczenie: Jednym z najbardziej rozpoznawalnych sygnałów jest głośne, zawodzące, wręcz jęczące miauczenie. Kotka wydaje te dźwięki, aby przyciągnąć samców.
• Specyficzna postawa: Przy dotykaniu okolic zadu, kotka przyjmuje charakterystyczną pozycję lordozy unosi zad, odchyla ogon na bok i drepcze niemal w miejscu tylnymi łapami.
• Zmniejszony apetyt i znaczenie terenu: Niektóre kotki mogą wykazywać mniejszy apetyt w okresie rui. Może również pojawić się znaczenie terenu moczem, choć nie jest to tak powszechne jak u kocurów.

Ważne jest, aby pamiętać, że w przeciwieństwie do suk, u kotek podczas rui zazwyczaj nie występuje krwawienie. To częsty mit, który może wprowadzać w błąd właścicieli.

Zaburzenia cyklu rujowego: niepokojące sygnały

Choć ruja jest naturalnym elementem życia kotki, czasem może przybrać formy odbiegające od normy, co powinno wzbudzić naszą czujność. Warto wiedzieć, na co zwracać uwagę.

Jednym z takich stanów jest tak zwana ruja permanentna, czyli ciągła. Dzieje się tak, gdy ruje następują jedna po drugiej bez okresu wyciszenia. Jest to niezwykle wyczerpujące dla organizmu kotki, zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Co więcej, ruja permanentna znacząco zwiększa ryzyko rozwoju poważnych chorób układu rozrodczego, takich jak ropomacicze czy torbiele jajników, które mogą zagrażać życiu zwierzęcia.

Innym zjawiskiem jest cicha ruja, w której objawy są bardzo słabo wyrażone lub wręcz niezauważalne dla opiekuna. Kotka może być płodna, ale jej zachowanie nie wskazuje na ruję. Przyczyną cichej rui może być stres, niska pozycja w hierarchii w grupie kotów, a także indywidualne predyspozycje. Może to być problematyczne, jeśli planujemy rozmnażanie, ponieważ trudno jest uchwycić odpowiedni moment.

Niekiedy zdarza się, że objawy rui pojawiają się u kotki, która przeszła zabieg kastracji. Taka sytuacja jest nietypowa i najczęściej świadczy o tak zwanym zespole pozostałości jajnikowej (Ovarian Remnant Syndrome). Oznacza to, że podczas zabiegu w organizmie kotki pozostał fragment tkanki jajnikowej, który nadal produkuje hormony. W takim przypadku konieczna jest natychmiastowa konsultacja z weterynarzem, który zdiagnozuje problem i zaproponuje dalsze leczenie.

Ruja u kotki: jak sobie radzić i jakie są rozwiązania?

Radzenie sobie z rują u kotki może być wyzwaniem, zarówno dla zwierzęcia, jak i dla opiekuna. Na szczęście istnieje kilka sposobów, aby ulżyć kotce i zapobiec niepożądanym konsekwencjom.

W okresie rui kotka potrzebuje zwiększonej uwagi i spokojnego otoczenia. Możesz spróbować złagodzić jej napięcie poprzez częstsze pieszczoty, zabawy, które odwrócą jej uwagę, oraz zapewnienie ciepłego, bezpiecznego miejsca do odpoczynku. Ważne jest, aby w tym czasie dbać o to, by kotka nie uciekła z domu, ponieważ jej instynkt rozrodczy będzie bardzo silny.

Jedną z opcji jest antykoncepcja hormonalna, dostępna w formie tabletek lub zastrzyków. Jest to rozwiązanie doraźne, które pozwala na czasowe zahamowanie rui. Muszę jednak podkreślić, że długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej wiąże się z poważnymi skutkami ubocznymi. Zwiększa ryzyko rozwoju ropomacicza (groźnego stanu zapalnego macicy), torbieli jajników, a także nowotworów listwy mlecznej. Z tego powodu, jako weterynarz, zazwyczaj odradzam tę metodę jako stałe rozwiązanie.