Oczekiwanie na kocięta to dla każdego opiekuna czas pełen ekscytacji, ale i niepewności. Ten kompleksowy poradnik pomoże Ci zidentyfikować nadchodzący poród u Twojej kotki, zrozumieć jego przebieg oraz odpowiednio się przygotować, zapewniając poczucie kontroli i uspokajając wszelkie obawy.
Zmiany w zachowaniu pierwsze sygnały
Zanim pojawią się fizyczne objawy, kotka często wysyła subtelne sygnały poprzez zmianę swojego zachowania. Obserwacja tych sygnałów jest kluczowa, aby móc odpowiednio zareagować i zapewnić jej komfort.
Wiele kotek przed porodem staje się wyjątkowo czułych, szukając bliskości z opiekunem, domagając się głaskania i uwagi. Inne z kolei mogą stać się bardziej płochliwe, unikać kontaktu i szukać samotności. To zupełnie normalne i zależy od indywidualnego charakteru kotki. Ważnym sygnałem jest również utrata apetytu, która często występuje na około 12-24 godziny przed rozpoczęciem akcji porodowej.
Instynkt "gniazdowania" to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów zbliżającego się porodu. Kotka zaczyna szukać ustronnego, ciemnego i bezpiecznego miejsca, w którym mogłaby urodzić i odchować swoje potomstwo. Może drapać, przestawiać przedmioty, a nawet próbować budować legowisko z dostępnych materiałów. Twoim zadaniem jako opiekuna jest wsparcie jej w tym procesie, przygotowując odpowiednią porodówkę.
- Wybierz spokojne, ciche i ciepłe miejsce, z dala od przeciągów i zgiełku domowego.
- Upewnij się, że jest to miejsce, do którego kotka ma łatwy dostęp, ale jednocześnie czuje się w nim bezpiecznie i prywatnie.
- Wyłóż legowisko czystymi ręcznikami, kocykami lub specjalnymi podkładami higienicznymi, które łatwo będzie można wymienić.
- Zapewnij kotce stały dostęp do świeżej wody w pobliżu porodówki.
Oprócz utraty apetytu, zauważysz, że kotka może częściej korzystać z kuwety. Wynika to z ucisku powiększonej macicy na pęcherz moczowy. Wzmożone wylizywanie okolic sromu również jest częstym zjawiskiem, sygnalizującym, że coś się dzieje.
Fizyczne objawy porodu co mierzyć i obserwować
Poza zmianami w zachowaniu, istnieją również konkretne fizyczne sygnały, które z dużą precyzją wskazują na zbliżający się poród. Ich monitorowanie może dać Ci cenną wiedzę o tym, kiedy dokładnie spodziewać się kociąt.
Najbardziej wiarygodnym i kluczowym objawem zwiastującym poród (24-48 godzin wcześniej) jest spadek temperatury ciała kotki. Normalna temperatura u kotki wynosi około 38,5°C. Przed porodem spada ona o około 1°C, osiągając wartość około 37,5°C. Aby prawidłowo zmierzyć temperaturę, użyj termometru doodbytniczego, delikatnie wprowadzając go do odbytu kotki. Pamiętaj, aby robić to regularnie w ostatnich dniach ciąży, najlepiej dwa razy dziennie, aby móc wychwycić ten charakterystyczny spadek.
Powiększone sutki i pojawienie się mleka to kolejny zwiastun. W ostatnich dniach ciąży sutki kotki stają się bardziej wydatne, a po delikatnym uciśnięciu może pojawić się z nich kropla mleka. To znak, że organizm kotki przygotowuje się do karmienia noworodków.
Warto również zwrócić uwagę na wydzielinę z okolic sromu. Tuż przed porodem może pojawić się niewielka ilość przejrzystej lub lekko śluzowej wydzieliny. Jest to naturalny objaw rozluźniania się kanału rodnego. Jeśli wydzielina ma niepokojący kolor (zielony, czarny) lub nieprzyjemny zapach, natychmiast skontaktuj się z weterynarzem.Fazy porodu zrozumieć proces
Poród u kotki to złożony proces, który dla ułatwienia zrozumienia dzieli się na trzy główne fazy. Znajomość tych etapów pozwoli Ci lepiej monitorować sytuację i wiedzieć, czego się spodziewać.
Faza pierwsza: przygotowanie
Pierwsza faza porodu, zwana fazą przygotowawczą, może trwać od 6 do 12 godzin, choć u niektórych kotek, zwłaszcza pierworódek, może przedłużyć się nawet do 36 godzin. W tym czasie kotka staje się niepokojąca, często miauczy lub mruczy, szuka swojego gniazda i może intensywnie wylizywać okolice sromu. Właśnie w tej fazie często obserwuje się wspomniany spadek temperatury ciała. Kotka może być niespokojna, często zmieniać pozycje, a jej oddech może być przyspieszony. To czas, kiedy skurcze macicy zaczynają się, ale nie są jeszcze widoczne na zewnątrz jako parcie.Faza druga: aktywne rodzenie
Druga faza to najbardziej aktywny etap porodu, podczas którego kotka aktywnie rodzi kocięta. Może trwać od 3 do 12 godzin, w zależności od liczby kociąt i kondycji kotki. Rozpoznasz ją po wyraźnych, silnych skurczach partych, które są widoczne jako napinanie mięśni brzucha. Kocięta rodzą się zazwyczaj głową naprzód, choć poród miednicowy również jest możliwy. Przerwy między narodzinami kolejnych kociąt mogą trwać od 10 minut do ponad godziny. Ważne jest, aby nie panikować, jeśli przerwa jest dłuższa, o ile kotka nie wykazuje oznak wyczerpania lub silnego parcia bez efektu.
Kocięta rodzą się w workach owodniowych, które matka przegryza i zjada. Następnie intensywnie wylizuje noworodka, by pobudzić jego oddech.
Przeczytaj również: Dlaczego kotka zagryza małe? Przyczyny i jak ratować kocięta
Faza trzecia: wydalanie łożysk
Trzecia faza porodu to wydalanie łożysk. Co ważne, faza ta często następuje naprzemiennie z fazą drugą, czyli po urodzeniu każdego kociaka lub co drugiego kociaka. Kotka zazwyczaj zjada łożysko, co jest naturalnym zachowaniem mającym na celu usunięcie śladów porodu i dostarczenie składników odżywczych. Ważne jest, aby upewnić się, że liczba wydalonych łożysk odpowiada liczbie urodzonych kociąt. Zatrzymane łożysko może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, takich jak infekcje macicy.Rola opiekuna wsparcie bez nadmiernej ingerencji
Jako opiekun masz do odegrania ważną rolę podczas porodu, ale kluczem jest znalezienie równowagi między wsparciem a pozostawieniem kotce przestrzeni. Twoja obecność powinna być uspokajająca, a nie stresująca.
Moim zdaniem, obecność opiekuna jest wskazana, aby monitorować przebieg porodu i być gotowym do interwencji w razie potrzeby. Możesz delikatnie przemawiać do kotki, głaskać ją, jeśli tego potrzebuje, i po prostu być obok. Jednakże, jeśli zauważysz, że Twoja obecność ją stresuje, kotka szuka bardziej ustronnego miejsca lub staje się agresywna, lepiej zapewnić jej spokój i prywatność, obserwując z bezpiecznej odległości. Pamiętaj, że kotki są zazwyczaj samodzielne podczas porodu.
Kluczowe jest odpowiednie przygotowanie miejsca, w którym kotka ma rodzić. To zapewni jej komfort i bezpieczeństwo.
- Przygotuj czyste, ciepłe i spokojne miejsce, z dala od przeciągów.
- Wyłóż je miękkimi, chłonnymi materiałami, takimi jak stare ręczniki, koce lub specjalne podkłady higieniczne dla zwierząt.
- Upewnij się, że porodówka jest łatwo dostępna dla kotki, ale jednocześnie zapewnia jej poczucie prywatności.
- Obok porodówki postaw miskę ze świeżą wodą, aby kotka mogła się nawodnić w trakcie i po porodzie.
Warto mieć pod ręką kilka niezbędnych przedmiotów, które mogą okazać się pomocne:
- Czyste ręczniki i podkłady higieniczne do wymiany w porodówce.
- Termometr doodbytniczy do monitorowania temperatury kotki.
- Waga kuchenna do zważenia kociąt po urodzeniu.
- Nici dentystyczne (niearomatyzowane) i czyste nożyczki na wypadek konieczności przecięcia pępowiny (tylko w ostateczności i po konsultacji z weterynarzem).
- Pudełko z termoforem lub butelką z ciepłą wodą do ogrzania kociąt, jeśli matka nie może się nimi zająć.
- Numer telefonu do weterynarza zawsze pod ręką.
Sygnały alarmowe kiedy dzwonić do weterynarza
Chociaż większość porodów u kotek przebiega bez komplikacji, szybka reakcja na niepokojące sygnały może uratować życie zarówno kotce, jak i jej kociętom. Zawsze miej pod ręką numer do swojego weterynarza.
Natychmiastowa konsultacja z weterynarzem jest konieczna, gdy zaobserwujesz którykolwiek z poniższych sygnałów:
- Silne skurcze parte trwają ponad 30-60 minut bez pojawienia się kociaka. To może wskazywać na zablokowanie kanału rodnego.
- Z dróg rodnych wydobywa się zielona lub czarna wydzielina o nieprzyjemnym zapachu przed urodzeniem pierwszego kociaka. Może to świadczyć o infekcji lub odklejeniu się łożyska.
- Kotka jest apatyczna, wyczerpana lub krwawi obficie. Każde z tych objawów wymaga natychmiastowej interwencji.
- Minęły ponad 4 godziny od urodzenia ostatniego kociaka, a kotka nadal prze lub wykazuje oznaki dyskomfortu. Może to oznaczać, że w macicy pozostały jeszcze kocięta lub łożyska.
Po porodzie kotka będzie zmęczona, co jest naturalne. Ważne jest, aby odróżnić to zmęczenie od objawów wskazujących na realne zagrożenie życia. Jeśli kotka po porodzie jest spokojna, karmi kocięta, wylizuje je i reaguje na bodźce, prawdopodobnie wszystko jest w porządku. Jeśli jednak jest apatyczna, nie interesuje się kociętami, ma gorączkę, drgawki, krwawi obficie lub wydzielina z dróg rodnych jest niepokojąca (zielona, czarna, śmierdząca), to są to sygnały alarmowe, które wymagają natychmiastowej wizyty u weterynarza.
Pamiętaj, że przerwy między narodzinami kolejnych kociąt mogą być różne od 10 minut do ponad godziny. To normalne. Sygnałem alarmowym staje się sytuacja, gdy minęły ponad 4 godziny od urodzenia ostatniego kociaka, a kotka nadal prze lub wykazuje inne objawy dyskomfortu. W takiej sytuacji istnieje ryzyko, że w macicy pozostały jeszcze kocięta lub łożyska, co wymaga interwencji weterynaryjnej.
